Ba lần chạm bóng chuyền: lỗi chạm liên tiếp, bắt bóng và ngoại lệ chắn
Một đội thường được chạm bóng tối đa ba lần để đưa bóng trở lại qua lưới; cú chắn không được tính vào ba lần đó. Luật cũng phân biệt một lần chạm sạch với việc giữ, ném hoặc đánh bóng hai lần liên tiếp. Tuy vậy, sau một pha chắn, người chắn có thể chạm bóng tiếp ngay trong cú chạm đầu tiên của đội theo ngoại lệ được quy định.
Điểm chính
- Mỗi đội thường có ba lần chạm để trả bóng; cú chắn không tính vào giới hạn đó.
- Một cầu thủ không được đánh bóng hai lần liên tiếp, trừ ngoại lệ cụ thể.
- Bóng phải bật ra khỏi cú chạm, không bị bắt hoặc ném.
- Sau khi chắn, người chắn có thể là người chạm bóng đầu tiên tiếp theo của đội.
Khán giả thường gọi một pha bóng là “dính tay” khi bóng đổi hướng chậm hoặc bật không gọn. Luật không dùng tốc độ hình ảnh làm tiêu chí duy nhất; trọng tài đánh giá bóng có bật lại sau cú chạm hay bị giữ, ném, hoặc cầu thủ chạm liên tiếp trái quy định.
Các nguyên tắc dưới đây lấy từ Luật bóng chuyền chính thức FIVB 2025–2028. Tốc độ cao khiến một số pha xử lý khó quan sát, nhưng bộ luật mô tả rõ số lần chạm và ngoại lệ để phân biệt pha hợp lệ với lỗi.
Đội có bao nhiêu lần chạm?
Một đội được phép chạm bóng tối đa ba lần để đưa bóng qua lưới. Nếu cầu thủ chạm bóng đồng thời với đồng đội, các lần chạm được tính theo quy tắc về tiếp xúc cùng lúc; cú chắn được điều chỉnh riêng và không tính là một trong ba lần chạm của đội. Chạm bóng thứ tư trước khi trả bóng là lỗi bốn lần chạm. [1]
Sau một pha chắn, đội còn quyền thực hiện ba lần chạm. Bất kỳ cầu thủ nào, kể cả người vừa chắn bóng, đều có thể chạm quả tiếp theo. Ngoại lệ này giải thích vì sao người chắn có thể lập tức đệm bóng bật ngược trở lại mà đội vẫn chưa tiêu hao lần chạm đầu tiên theo cách tính thông thường.
Chạm hai lần và bóng bị giữ
Theo nguyên tắc chung, một cầu thủ không được đánh bóng hai lần liên tiếp hoặc để bóng lần lượt chạm nhiều phần cơ thể theo cách bị luật coi là hai lần chạm. Luật nêu ngoại lệ cho một số hành động, bao gồm lần chạm đầu tiên của đội và pha chắn. Vì vậy, không phải mọi cú bóng chạm liên tiếp vào cơ thể đều tự động là lỗi; phải xét dạng hành động và điều kiện cụ thể. [1]
Bóng phải bật lại từ cú chạm, không được bắt hoặc ném. Khi cầu thủ đệm bóng, bóng có thể chạm nhiều phần cơ thể trong một hành động nếu tiếp xúc diễn ra đồngաժամ, nhưng việc khống chế bóng rồi đẩy đi có thể bị xem là bắt hoặc ném. Trọng tài quan sát liệu bóng có bật ra hay bị giữ lại; hình ảnh quay chậm thường làm một cú chạm nhanh trông như kéo dài hơn thực tế.
Cách phân tích pha bóng gây tranh cãi
Hãy đếm các lần chạm của đội kể từ khi đối phương đưa bóng sang, nhưng tách cú chắn khỏi phép đếm ba lần. Sau đó xem người chơi có chạm liên tiếp không, pha đó có thuộc lần chạm đầu hoặc cú chắn không, và bóng có bật ra hay bị giữ. Tín hiệu trọng tài “bốn lần chạm”, “chạm hai lần” và “bắt bóng” mô tả những lỗi khác nhau; chúng không thể thay thế cho nhau. [1]
Một đường chuyền không đẹp vẫn có thể hợp lệ nếu bóng bật ra đúng cách và đội chưa dùng hết số lần chạm. Ngược lại, cú đỡ có vẻ nhẹ nhưng giữ bóng có thể bị thổi lỗi. Người xem nội dung thể thao trực tiếp tại KLIVE dành cho người yêu thích các trận cầu đang diễn ra có thể thử đếm lần chạm trong một pha bóng, đồng thời ghi nhớ ngoại lệ sau chắn để tránh quy kết nhầm lỗi cho người vừa bật chắn.
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Cú chắn có tính là lần chạm thứ nhất?
Không. Chạm chắn không được tính vào ba lần chạm của đội.
Người vừa chắn bóng có được chạm tiếp không?
Có. Sau pha chắn, người chắn có thể thực hiện lần chạm đầu tiên của đội.
Bóng chạm liên tiếp hai phần cơ thể có luôn là lỗi?
Không nhất thiết; luật có ngoại lệ phụ thuộc loại hành động và lần chạm của đội.